วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2568 ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แถลงผลศึกษาชุดใหม่พร้อมข้อเสนอแนะต่อสาธารณะ ระบุว่า การเปิดกาสิโนถูกกฎหมายในรูปแบบที่มีการเข้าถึงสูงจะไม่สามารถแก้ปัญหาการพนันของสังคมไทยได้ แต่กลับมีแนวโน้มสร้างนักพนันหน้าใหม่และขยายผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจ
การแถลงข่าวซึ่งจัดขึ้น ณ ห้องประชุม ชั้น 2 อาคารจามจุรี 1 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำโดย รศ.ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน กล่าวว่า ผลการศึกษาที่ดำเนินการในช่วงเดือนเมษายน–กันยายน พ.ศ. 2568 ซึ่งเก็บข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพจากตัวอย่างประชาชนทั่วประเทศรวม 3,200 คน และสัมภาษณ์ผู้ให้บริการด้านสุขภาพจิต ผู้บังคับใช้กฎหมาย และเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น พบหลักฐานชัดเจนว่า “การเปิดกาสิโนในลักษณะที่เข้าถึงได้ง่าย จะเพิ่มอัตราการเกิดปัญหาพนันในกลุ่มประชากรวัยทำงานและเยาวชนกลุ่มเสี่ยง”
รายงานฉบับย่อที่ศูนย์ฯ นำเสนอระบุว่า หากมีการเปิดกาสิโนถูกกฎหมายโดยไม่มีมาตรการควบคุมเชิงรุก คาดว่าอัตราการมีปัญหาพนัน (problem gambling) อาจเพิ่มขึ้นราว 12–20% ภายใน 3 ปีแรก ขณะที่ผลกระทบทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับการลดประสิทธิภาพการทำงาน หนี้ครัวเรือน และต้นทุนการรักษาสุขภาพจิตมีแนวโน้มสูงขึ้น ซึ่งอาจทำให้รายได้จากภาษีและการท่องเที่ยวไม่สามารถชดเชยต้นทุนสังคมได้ทั้งหมด
รศ.ดร.นวลน้อยกล่าวเพิ่มเติมว่า การศึกษานี้ไม่ได้ปฏิเสธความเป็นไปได้ของการจัดระบบการพนันให้มีการกำกับดูแล แต่เน้นว่าหากมองเฉพาะการเปิดกาสิโนเป็นเครื่องมือด้านรายได้สาธารณะโดยไม่มีกลไกด้านการป้องกันและบำบัดที่เพียงพอ จะทำให้ปัญหาเดิมทรงตัวหรือรุนแรงกว่าเดิม
ข้อเสนอเชิงนโยบายที่ศูนย์ฯ นำเสนอรวมถึง
- ยังไม่สนับสนุนการเปิดกาสิโนในวงกว้างจนกว่าจะมีมาตรการป้องกันเชิงรุก เช่น การจำกัดการเข้าถึงของเยาวชน และมาตรการคัดกรองผู้มีความเสี่ยง
- จัดสรรงบประมาณรายได้ส่วนหนึ่งไปพัฒนาการบริการฟื้นฟูและให้คำปรึกษาผู้มีปัญหาพนันอย่างยั่งยืน
- ตั้งระบบทะเบียนผู้เล่นและมาตรการควบคุมการโฆษณาที่เข้มงวด เพื่อลดการชักจูงกลุ่มเปราะบาง
- เสริมการวิจัยเชิงติดตามผลระยะยาว เพื่อประเมินผลลัพธ์ทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างเป็นระบบ
ในส่วนผลกระทบทางสังคม รายงานระบุว่าครัวเรือนที่สมาชิกหนึ่งคนมีปัญหาการพนันเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดหนี้สินรุนแรง ปัญหาความสัมพันธ์ในครอบครัว และการละทิ้งการดูแลบุตร ซึ่งมีผลยืดเยื้อต่อสวัสดิการชุมชน ขณะที่การเพิ่มขึ้นของนักพนันใหม่ยังอาจเพิ่มภาระงานให้กับหน่วยงานสาธารณสุขและองค์กรพัฒนาเอกชนที่ให้บริการช่วยเหลือ
เมื่อผู้สื่อข่าวถามถึงหลักฐานเชิงปริมาณเพิ่มเติม ศูนย์ฯ ชี้ว่าแบบสำรวจภาคสนามและการวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากคลินิกบำบัดปัญหาพนันชี้แนวโน้มสอดคล้องกัน แม้แต่ในประเทศที่มีการเปิดคาสิโนถูกกฎหมาย พบสัญญาณการเพิ่มขึ้นของผู้มารับบริการด้านปัญหาการพนันหลังการเปิดบริการเชิงพาณิชย์
ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนันยังระบุแผนดำเนินการต่อไปว่าจะเผยแพร่รายงานฉบับสมบูรณ์ต่อสาธารณะในเดือนหน้า พร้อมจัดเวทีเสวนาเชิงนโยบายร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการคลัง และคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องของรัฐสภา เพื่อนำเสนอข้อมูลเชิงหลักฐานแก่ผู้ตัดสินใจ
ท้ายบทแถลง ผอ.ศูนย์ฯ เรียกร้องให้การตัดสินใจเชิงนโยบายต้องคำนึงถึงต้นทุนทางสังคมควบคู่ไปกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และย้ำว่าจำเป็นต้องมีมาตรการป้องกันและบำบัดที่เข้มแข็งหากมีการพิจารณาปรับกฎหมายให้มีการเปิดสถานบริการในรูปแบบใหม่
ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนันเป็นหน่วยงานวิชาการภายในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่ดำเนินงานด้านการวิจัยปัญหาพนันในไทย การให้คำปรึกษานโยบาย การจัดทำข้อมูลเชิงสถิติ และการประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐและภาคประชาสังคมเพื่อพัฒนามาตรการป้องกันและรักษาผู้ได้รับผลกระทบ